Dieta na każdym etapie życia ma ogromny wpływ na zdrowie, kondycję oraz samopoczucie, dlatego też powinna być dopasowana do wieku oraz stylu życia.

Nieprawidłowe nawyki żywieniowe, zarówno u nastolatków zdrowych jak i chorujących na fenyloketonurię mogą mieć wiele negatywnych konsekwencji dla zdrowia m.in. zwiększać ryzyko wystąpienia chorób sercowo – naczyniowych, otyłości, nadciśnienia tętniczego lub niedożywienia.

 

Jednym z wielu błędów żywieniowych występujących w diecie nastolatków jest spożywanie słodkich i słonych przekąsek oraz słodzonych napojów oraz napojów energetycznych. Przekąski w diecie nastolatków, jeśli są zdrowe i odpowiednio zbilansowane pełnią kluczową rolę. Zapobiegają napadom głodu i objadaniu się, dostarczają energii, stabilizują poziom cukru we krwi oraz poprawiają koncentrację. Są również ważnym elementem kontroli masy ciała oraz utrzymania zdrowych nawyków żywieniowych.

 

Niezdrowe przekąski np. chipsy, chrupki lub paluszki zawierają mnóstwo niezdrowego tłuszczu, soli, wzmacniacze smaku oraz stanowią źródło fenyloalaniny a przy tym są ubogie w witaminy i składniki mineralne. Ogólnodostępne paluszki zawierają 10 – 15g białka oraz około 500 – 750 mg fenyloalaniny w 100g produktu, chrupki zawierają 6 – 12g białka oraz około 300 – 600 mg fenyloalaniny w 100g produktu natomiast chipsy zawierają 5 – 8g białka oraz około 250 – 400 mg fenyloalaniny w 100g produktu. Osoby chorujące na fenyloketonurię nie powinny spożywać ogólnodostępnych słonych przekąsek również ze względu na wysoką zawartość białka oraz fenyloalaniny w tych produktach. Szczególnie niewskazane oraz niezwykle niebezpieczne dla chorych na PKU są przekąski wysokobiałkowe/proteinowe, ponieważ w składzie zawierają jeszcze większe, niż wspomniane wcześniej ilości białka – nawet 31g białka i około 1500 mg Phe (!!) na 100g produktu. Produkty spożywcze dozwolone na diecie w fenyloketonurii powinny zawierać mniej do 1g białka na 100g produktu. Na rynku dostępne są przekąski o niskiej zawartości białka oraz Phe. Należy pamiętać, iż słone przekąski ze względu na niekorzystny skład nie są zalecane dla nastolatków z PKU jak i dla zdrowych nastolatków.

 

Równie niekorzystne dla zdrowia nastolatka są napoje słodzone oraz napoje energetyczne. Napoje słodzone mogą zawierać duże ilości cukru lub syropu glukozowo – fruktozowego, barwniki, konserwanty, a napoje energetyczne dodatkowo kofeinę oraz taurynę, które mogą wywoływać szczególnie niekorzystny wpływ na zdrowie. Na szczególną uwagę zasługują napoje typu „zero” lub „light”, które w swoim składzie mogą zawierać aspartam – słodzik będący źródłem fenyloalaniny. Osoby z fenyloketonurią nie powinny spożywać napojów oraz innych produktów zawierających aspartam.

 

Świadomy wybór odpowiednich dla pacjentów z fenyloketonurią, niskofenylolaninowych przekąsek to ważny element diety w fenyloketonurii, ułatwiający utrzymanie planu żywieniowego, poprawę stężeń Phe we krwi, zarządzanie wagą i poprawę ogólnego stanu zdrowia.