Ponowne wdrożenie diety niskofenyloalaninowej nie zawsze jest łatwe niezależnie od tego, czy przerwa polegała „tylko” na odstawieniu preparatu PKU, braku kontroli w ilości spożywanej fenyloalaniny, czy dotyczyła całkowitej rezygnacji ze stosowania zaleceń. Przerwy w diecie PKU mogą zdarzyć się każdemu – z powodu zmęczenia, braku motywacji, czy pojawienia się w życiu problemów prywatnych lub zawodowych. Jedną z przeszkód w powrocie do diety niskofenyloalaninowej jest fakt, że pogorszenie samopoczucia po jej przerwaniu nie zawsze jest odczuwalne od razu, przez co łatwo stracić motywację. Warto pamiętać, że podwyższony poziom fenyloalaniny w
organizmie działa niekorzystnie na układ nerwowy – z czasem obniża zdolność koncentracji, utrudnia naukę i zapamiętywanie, a także wpływa na pogorszenie nastroju i
ogólnego samopoczucia. Dlatego tak ważne jest, aby nie odkładać powrotu do diety na wieczne ‘jutro’.

Zazwyczaj najtrudniejszy jest pierwszy krok i świadoma decyzja, by na nowo zadbać o własne zdrowie i dobre samopoczucie. Po powrocie łatwiej zauważyć, że każdy dzień przestrzegania zaleceń przynosi realne korzyści, co ułatwia wdrożenie kolejnych kroków.

10 kroków do powrotu do diety PKU

1. Zacznij od małych zmian
Powrót do diety PKU nie musi od razu oznaczać pełnego wdrożenia wszystkich zasad. Na początek możesz wybrać jedną małą zmianę, a po jej wdrożeniu wprowadzać kolejną np.
• Włączenie do jadłospisu jednego dobrze zbilansowanego posiłku niskofenyloalaninowego.
• Wprowadzenie większej ilości warzyw i owoców do posiłków.
• Powrót do regularnego przyjmowania preparatu PKU.
• Przygotowanie półki w kuchni przeznaczonej tylko na produkty PKU, by mieć je zawsze pod ręką.
• Ustalenie stałej pory przyjmowania porcji preparatu PKU.
Takie stopniowe działanie pozwala oswoić się ze zmianą, zmniejsza poczucie presji i sprawia, że łatwiej wytrwać w dalszych etapach powrotu do diety PKU.

2. Skontaktuj się ze swoim specjalistą (lekarzem i dietetykiem klinicznym)
Umów się na wizytę do swojej poradni metabolicznej. Specjalista przypomni Tobie zasady postępowania dietetycznego, pomoże rozwiązać trudności w realizacji zaleceń, odpowie na nurtujące pytania, a także sprawdzi, czy zmieniło się Twoje indywidualne zapotrzebowanie na fenyloalaninę, białko, czy energię – uwzględniając Twój wiek, masę ciała i wyniki badań. Dzięki temu unikniesz błędów i szybciej osiągniesz dobre efekty leczenia.

3. Kontroluj stężenie fenyloalaniny we krwi
Oznaczanie poziomu fenyloalaniny we krwi to podstawa w efektywnym leczeniu Fenyloketonurii. Wyniki pozwolą monitorować postępy i dadzą Tobie obiektywną informację o skuteczności diety. Kontroluj stężenie z częstością zaleconą przez lekarza.

4. Wróć do regularnego przyjmowania zaleconego przez lekarza preparatu PKU
Preparaty PKU to niezbędny element diety PKU. Preparat PKU nie tylko uzupełnia podaż białka, ale jest również źródłem niezbędnych witamin i składników mineralnych. Warto wypracować nawyk – np. spożywać preparat PKU o stałych porach dnia, ustawić sobie przypomnienie w telefonie lub zaangażować domowników – poproś, by przypominali Tobie o preparacie PKU przy wspólnych posiłkach.

5. Prowadź dzienniczek żywieniowy
Na początku powrotu do diety warto notować wszystkie spożywane posiłki, napoje i przekąski. Dzięki temu łatwiej zauważyć, gdzie pojawiają się trudności w realizacji
zaleceń, jakie produkty najczęściej przekraczają dozwoloną ilość fenyloalaniny oraz w jakich sytuacjach najłatwiej o odstępstwa. Dzienniczek może mieć formę tradycyjnego zeszytu lub możesz skorzystać z PKU Licznika 2.0. To nie tylko samokontrola, ale także dodatkowa motywacja – z czasem łatwiej zaobserwujesz postępy, które już udało się zrobić.

6. Planuj posiłki z wyprzedzeniem
Ustalanie jadłospisu na kilka dni lub cały tydzień pozwala uniknąć sytuacji, w której brakuje pomysłu na posiłek. Dobrym rozwiązaniem jest przygotowanie większej ilości dań i zamrożenie porcji „na zapas”. Dzięki temu w każdej chwili masz pod ręką gotowe, bezpieczne dla Ciebie posiłki. Warto wcześniej zaplanować przekąski do szkoły, pracy czy na wyjazd – to zmniejsza ryzyko sięgnięcia po produkty niedozwolone. Stwórz własną listę ulubionych i sprawdzonych potraw. Sięgnij po nią zawsze wtedy, gdy zabraknie Ci pomysłu na posiłek – to oszczędza czas i ułatwia powrót do diety.

7. Zadbaj o dostępność produktów niskobiałkowych
Zrób zakupy w sklepach oferujących specjalistyczną żywność niskobiałkową. Trzymaj w domu podstawowe produkty PKU: pieczywo, makarony, mąki i ryż. Dzięki temu łatwiej przygotujesz szybki posiłek i nie sięgniesz po zakazane produkty.

8. Bądź cierpliwy i wyrozumiały dla siebie
Powrót do diety PKU to proces. Mogą zdarzyć się potknięcia – nie traktuj ich jako porażki. Zapisuj swoje postępy, zauważaj drobne sukcesy – to wzmacnia motywację.

9. Poszukaj wsparcia
Rozmowa z rodziną i przyjaciółmi pomoże Ci w trudniejszych chwilach. Warto także dołączyć do grup wsparcia dla osób z PKU – w mediach społecznościowych lub stowarzyszeniach pacjentów. Wymiana przepisów, doświadczeń i motywacji z innymi bardzo ułatwia powrót do diety.

10. Obserwuj swoje samopoczucie
Zwróć uwagę, jak zmienia się Twoje samopoczucie. Wiele osób po kilku tygodniach powrotu do diety PKU zauważa poprawę koncentracji, lepszy nastrój i większą energię. Zapisuj swoje odczucia – będą dodatkową motywacją.